Hvað felur nafnið í sér? Samanburður á umfangi og innihaldi HAM hóp- og einstaklingsmeðferðar hjá fólki með endurtekið þunglyndi
Ragnar P. Ólafsson, Anna G. Guðmundsdóttir, Nína B. Arnardóttir, Sigrún E. Arnardóttir, Sólveig A. Daníelsdóttir, Kristín H. Gísladóttir, Styrkár Hallsson, Jóhanna M. Jóhannsdóttir, Páll H. Jónsson, Íris Sverrisdóttir, Sveindís A. Þórhallsdóttir, Halldór Jónsson, Ívar Snorrason og Kristján H. Hjartarson
Sálfræðiritið, 2021 — 26. árgangur (bls. 7–24)
Útdráttur
Hugræn atferlismeðferð (HAM) er kjörmeðferð samkvæmt klínískum leiðbeiningum um meðferð
þunglyndis. Þótt meðferðin hafi sýnt gildi sitt í vísindarannsóknum og vísbendingar séu um að ná
megi sambærilegum árangri úti á vettvangi þar sem dagleg geðheilbrigðisþjónusta er veitt, er lítið
vitað hvernig meðferð er í raun veitt í slíkum náttúrulegum aðstæðum. Upplýsingar um það eru mikilvægar við mat á gæðum þjónustu og hvernig sálfræðingum tekst að veita meðferðina í því umhverfi
sem sálfræðimeðferð er búin hér á landi. Markmið rannsóknarinnar var að skoða meðferðarsögu
fólks með endurtekið þunglyndi með áherslu á umfang og innihald síðustu HAM-meðferðar sem
fólk hafði fengið. Gögn voru greind frá alls 53 þátttakendum (meðalaldur 35,2 ár, Sf=10,0), þar af
45 konur, með endurtekið þunglyndi og höfðu að minnsta kosti þrjár fyrri þunglyndislotur að baki.
Innihald síðustu HAM hóp- eða einstaklingsmeðferðar var metið í meðferðarsöguviðtali þar sem m.a.
var spurt út í umfang (fjölda skipta), þéttni (skipti á viku) og innihald meðferðar sem fólst í mati á
14 lykilþáttum HAM við þunglyndi. Niðurstöður sýndu að síðasta meðferð fólks var yfirleitt stutt og
fór oftast fram vikulega (hópmeðferð) eða aðra hverja viku (einstaklingsmeðferð). Innihald hóp- og
einstaklingsmeðferðar var sambærilegt varðandi vissa þætti (t.d. vinna með tengsl aðstæðna, hugsana
og tilfinninga, hugrænt endurmat, atferlisvirkjun) en aðra ekki(kortlagning vanda og henni deilt með
skjólstæðingi, dagskrá sett í tíma, fræðsluefni). Niðurstöðurnar benda til að HAM-meðferð sem fólk
með endurtekið þunglyndi hefur fengið sé ekki í samræmi við klínískar leiðbeiningar og alvarleika.
Huga þarf bæði að kostnaðarumhverfi sálfræðimeðferðar og mögulegri þjálfun og fræðslu fagaðila
til að tryggja að fólki með þunglyndi standi gagnreynd HAM-meðferð til boða – þeim sem það kjósa.
Efnisorð
hugræn atferlismeðferð
þunglyndi
innihald meðferðar
náttúrulegar aðstæður
klínískar leiðbeiningar
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Ragnar P. Ólafsson, Anna G. Guðmundsdóttir, Nína B. Arnardóttir, Sigrún E. Arnardóttir, Sólveig A. Daníelsdóttir, Kristín H. Gísladóttir, Styrkár Hallsson, Jóhanna M. Jóhannsdóttir, Páll H. Jónsson, Íris Sverrisdóttir, Sveindís A. Þórhallsdóttir, Halldór Jónsson, Ívar Snorrason og Kristján H. Hjartarson
(2021).
Hvað felur nafnið í sér? Samanburður á umfangi og innihaldi HAM hóp- og einstaklingsmeðferðar hjá fólki með endurtekið þunglyndi.
Sálfræðiritið,
26, 7–24.
https://www.salfraediritid.is/articles/2021-issue-26-hvad-felur-nafnid-i-ser-samanburdur-a-umfangi-og-innihaldi-ham-hop-og-einstaklingsmedferdar-hja-folki-med-endurtekid-thunglyndi
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa