Frumathugun á fyrstu þýðingu DIAMOND geðgreiningarviðtalsins og DIAMOND skimunarlistans fyrir fullorðna
Ragnar P. Ólafsson, Þórður Ö. Arnarson, Brynjar Halldórsson, Erla B. Birgisdóttir, Halla Ó. Ólafsdóttir, Heiða R. Guðmundsdóttir, Nína B. Arnarsdóttir, Pétur Tyrfingsson, Solveig E. Jónsdóttir og Sigurður Viðar
Sálfræðiritið, 2025 — 30. árgangur (bls. 18–34)
Útdráttur
DIAMOND geðgreiningarviðtalið (Diagnostic Interview for Anxiety, Mood, and Obsessive-Complusive
and Related Disorders) er hálfstaðlað viðtal til að meta viðmið alls 35 geðgreininga hjá fullorðnum
samkvæmt greiningarviðmiðum DSM-5 greiningarkerfisins. Skimunarlisti fylgir viðtalinu sem
hægt er að nota til að skima fyrir einkennum þeirra geðraskana sem metnar eru í viðtalinu. Fyrsta
útgáfa þýðingar DIAMOND viðtalsins og skimunarlistans er notuð í yfirstandandi rannsókn á
árangri atferlisvirkjunarmeðferðar við þunglyndi. Gögn úr fyrsta hluta þeirrar rannsóknar voru
notuð til að skoða samræmi í niðurstöðum viðtals og skimunarlistans, auk þess sem upplýsingar
eru birtar um samræmi milli matsmanna. Alls komu 44 þátttakendur í matsheimsókn í fyrsta hluta
rannsóknarinnar. Meðalaldur þátttakenda var 38,2 ár (Sf=11,9), þar af 20 karlar og 24 konur. Meðalfjöldi geðgreininga samkvæmt viðtali var 3,2 og var fjöldi greininga á bilinu ein til níu. Óháðir
matsaðilar hlustuðu á upptökur tólf viðtala (27,3%) og var samræmi milli mats þeirra og niðurstöðu í matsviðtali gott, eða frá 83% fyrir greiningu alvarlegrar þunglyndisröskunar, upp í 100%
fyrir greiningu þráhyggju-árátturöskunar. Algengustu geðgreiningarnar samkvæmt viðtali voru
alvarleg þunglyndisröskun (56,8%), félagskvíðaröskun (47,7%), þrálát þunglyndisröskun (36,4%)
og almenn kvíðaröskun (34,1%) og var samræmi í niðurstöðu viðtals og skimunar skoðað fyrir
þessar fjórar geðgreiningar. Samræmi var gott þegar um röskun var að ræða samkvæmt viðtali en
lélegt þegar tiltekin röskun var ekki til staðar samkvæmt viðtali, sem bendir til að skimunarlistinn
hafi gott næmi (e. sensitivity) en litla sértækni (e. specificity) fyrir þessar fjórar geðgreiningar.
Fyrirlögn DIAMOND geðgreiningarviðtalsins gekk almennt vel í þessari fyrstu rannsókn hér á
landi. Úrtak rannsóknarinnar var lítið og tilgangur rannsóknarinnar leiddi til þess að fólk með
þunglyndisvanda var í miklum meirihluta þeirra sem tóku þátt. Mikilvægt er að gögnum verði
áfram safnað í stærri og fjölbreyttari úrtökum, til að athuga próffræðilega eiginleika DIAMOND
geðgreiningarviðtalsins og samræmi milli niðurstöðu viðtals og skimunarlista.
Efnisorð
geðgreiningarviðtal
sálfræðilegt mat
skimun
réttmæti
áreiðanleiki
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Ragnar P. Ólafsson, Þórður Ö. Arnarson, Brynjar Halldórsson, Erla B. Birgisdóttir, Halla Ó. Ólafsdóttir, Heiða R. Guðmundsdóttir, Nína B. Arnarsdóttir, Pétur Tyrfingsson, Solveig E. Jónsdóttir og Sigurður Viðar
(2025).
Frumathugun á fyrstu þýðingu DIAMOND geðgreiningarviðtalsins og DIAMOND skimunarlistans fyrir fullorðna.
Sálfræðiritið,
30, 18–34.
https://www.salfraediritid.is/articles/2025-issue-30-frumathugun-a-fyrstu-thydingu-diamond-gedgreiningarvidtalsins-og-diamond-skimunarlistans-fyrir-fullordna
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa