ADHD meðal fullorðinna: Algengi núverandi einkenna árin 2005 og 2023, tíðni greininga og lyfjanotkun
Þórhildur Guðjónsdóttir og Daníel Þór Ólason
Sálfræðiritið, 2024 — 29. árgangur (bls. 41–55)
Útdráttur
Algengi ADHD (e. Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) hefur mikið verið rannsakað meðal
barna og unglinga en þar sem áður var talið að fullorðnir glímdu ekki við þessa röskun eru færri
rannsóknir til um algengi meðal fullorðinna. Helsta markmið þessarar rannsóknar var að skoða
algengi núverandi einkenna ADHD meðal fullorðinna og voru niðurstöður fyrir árin 2005 og 2023
borin saman. Þar að auki var kannað hversu margir hefðu einhverntímann fengið ADHD greiningu hjá sálfræðingi eða geðlækni og tíðni lyfjanotkunar skoðuð. Að lokum voru skoðuð tengsl
ADHD við menntunarstig, upplifaða streitu og depurðar- og kvíðaeinkenni. Þátttakendur voru
Íslendingar á aldrinum 18-70 ára, valdir með slembivali úr þjóðskrá árin 2005 (n=3305) og 2023
(n=1640). Niðurstöður sýndu að algengi núverandi einkenna ADHD meðal fullorðinna Íslendinga
var rúmlega fimmfalt hærra árið 2023 (8,6%) en það var 2005 (1,6%). Árið 2023 greindu 13,7%
þátttakenda einnig frá því að hafa áður fengið greiningu á ADHD og voru 41,4% þeirra á lyfjum
þegar rannsóknin var gerð. Hjá aðeins um helmingi þátttakenda sem voru á lyfjum (53,8%) hafði
dregið það mikið úr einkennum að þau skimuðust ekki með núverandi einkenni ADHD út frá einkennalista. Þá benda niðurstöðurnar til jákvæðra tengsla ADHD við depurðar- og kvíðaeinkenni,
aukna upplifaða streitu og lægra menntunarstig. Niðurstöður þessarar rannsóknar veita frekari
innsýn í núverandi stöðu ADHD einkenna meðal fullorðinna hérlendis. Frekari rannsókna er þörf
þar sem einnig er tekið mið af aldri við upphaf einkenna, hömlun af völdum einkenna og útilokun
annarra geðraskana sem skýringu á einkennum.
Efnisorð
ADHD meðal fullorðinna
einkennalisti um núverandi einkenni ADHD
ADHD lyfjanotkun
ADHD greining
ADHD skimun
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Þórhildur Guðjónsdóttir og Daníel Þór Ólason
(2024).
ADHD meðal fullorðinna: Algengi núverandi einkenna árin 2005 og 2023, tíðni greininga og lyfjanotkun.
Sálfræðiritið,
29, 41–55.
https://www.salfraediritid.is/articles/adhd-medal-fullordinna-algengi-nuverandi-einkenna-arin-2005-og-2023-tidni-greininga-og-lyfjanotkun
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa