Berskjöldun fyrir börn með kvíðaraskanir: Könnun meðal íslenskra sálfræðinga um notkun berskjöldunar í meðhöndlun kvíðaraskana hjá börnum og unglingum
Ástrós Elma Sigmarsdóttir, Hrafnkatla Agnarsdóttir, Aron Eydal Sigurðarson, Sindri Lárusson og Guðmundur Skarphéðinsson
Sálfræðiritið, 2019 — 24. árgangur (bls. 73–83)
Útdráttur
Berskjöldun (exposure) er gagnreynd aðferð til að draga úr hamlandi kvíða hjá börnum með
kvíðaraskanir og hafa rannsóknir sýnt að hún sé áhrifaríkasti hluti hugrænnar atferlismeðferðar.
Bandarískar rannsóknir benda til þess að berskjöldun sé vannýtt á klínískum vettvangi en staðan
innan Evrópu er enn óljós. Tilgangur rannsóknarinnar var að kortleggja stöðu íslenskra sálfræðinga
í notkun berskjöldunar við kvíðaröskunum barna (almennri kvíðaröskun, aðskilnaðarkvíða og
félagskvíða). Önnur markmið rannsóknarinnar voru að meta viðhorf meðferðaraðila til berskjöldunar,
þjálfun þeirra í beitingu aðferðarinnar og val á aðferðum í meðferð. Allir sálfræðingar innan
Sálfræðingafélags Íslands fengu sendan spurningalista og til að geta tekið þátt þurfti viðkomandi
að hafa meðhöndlað að minnsta kosti eitt barn á aldrinum fimm til 17 ára með kvíðaröskun sem
aðalröskun á síðastliðnum 12 mánuðum. Samtals svöruðu 50 félagsmenn könnuninni. Í ljós
kom að flestir þátttakendur voru með meistaragráðu og flestir unnu á heilsugæslustöð, Barna-
og unglingageðdeild eða á einkarekinni stofu. Niðurstöður sýndu að langflestir nota HAM og
berskjöldun (94%) til þess að meðhöndla börn og unglinga með kvíðaröskun. Einnig voru viðhorf
gagnvart aðferðinni að öllu jöfnu jákvæð. Þrátt fyrir það virðist skorta þjálfun og innleiðingu á
aðferðinni. Í samanburði við Bandaríkin virðist Ísland standa ágætlega hvað varðar notkun á
berskjöldun þó svo að gæði aðferðinnar í meðferð séu óljós. Í framhaldi af þessari rannsókn væri
gagnlegt að rannsaka meðferðarfylgni meðferðaraðila í því skyni að fá betri innsýn í það hvort
verið sé að veita börnum á Íslandi meðferðarúrræði sem skilar árangri.
Efnisorð
hugræn atferlismeðferð
berskjöldun
kvíðaraskanir barna
meðferðaraðilar
gagnreyndar aðferðir
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Ástrós Elma Sigmarsdóttir, Hrafnkatla Agnarsdóttir, Aron Eydal Sigurðarson, Sindri Lárusson og Guðmundur Skarphéðinsson
(2019).
Berskjöldun fyrir börn með kvíðaraskanir: Könnun meðal íslenskra sálfræðinga um notkun berskjöldunar í meðhöndlun kvíðaraskana hjá börnum og unglingum.
Sálfræðiritið,
24, 73–83.
https://www.salfraediritid.is/articles/berskjoldun-fyrir-born-med-kvidaraskanir-konnun-medal-islenskra-salfraedinga-um-notkun-berskjoldunar-i-medhondlun-kvidaraskana-hja-bornum-og-unglingum
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa