Hugfræði og skynjunarvísindi í íslömskum vísindaheimi miðalda
Árni Kristjánsson
Sálfræðiritið, 2020 — 25. árgangur (bls. 41–56)
Útdráttur
Aristóteles sagði að maðurinn mæti sjónskynjun öðrum skynfærum meira. Í gegnum heimspeki-
og vísindasöguna hefur miklum tíma verið varið í rannsóknir á sjónskynjun og eru rannsóknir og
kenningar Keplers oft nefndar sem upphafspunktur nútímasjónskynjunarvísinda. En í þeirri frásögn
er horft fram hjá merku framlagi vísindamanna innan íslamska menningarheimsins á miðöldum.
Íslamskir vísindamenn varðveittu ekki einungis þekkingu Forn-Grikkja, heldur bættu þeir miklu
við hana. Vísindamenn eins og Ibn-Ishaq, Al-Kindí, Avicenna og þó sér í lagi Alhazen lögðu mikið
af mörkum til skilnings á sjónskynjun og vísindagrein þeirri sem nú er kölluð hugfræði og höfðu
mikil áhrif á sporgöngumenn sína á endurreisnartímanum, þar á meðal Kepler. Raunar er Bók
um ljósfræði eftir Alhazen eitthvert merkasta rit um sjónskynjun sem komið hefur út. Alhazen
kynnti til sögunnar hugmyndir um hvernig sólarljós endurvarpast í umhverfinu og berst inn í
augað og hvernig ímynd varpast á ljósnæm svæði innan augans, auk þess sem bókin er líklega
fyrsta heildstæða ritið um sálfræði skynjunar. Víðfræg lausn Keplers á gátunni um endurvarp ljóss
á sjónbotninn endurspeglar áhrif Alhazens úr ritum vísindamanna á 13. og 14. öld sem höfðu
aðgang að hugmyndum hans.
Efnisorð
saga sálfræðinnar
íslömsk sálfræði
skynjunarvísindi
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Árni Kristjánsson
(2020).
Hugfræði og skynjunarvísindi í íslömskum vísindaheimi miðalda.
Sálfræðiritið,
25, 41–56.
https://www.salfraediritid.is/articles/hugfraedi-og-skynjunarvisindi-i-islomskum-visindaheimi-midalda
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa