Íslensk útgáfa Bergen kaupfíknikvarðans og sálfélagslegar skýringar á kaupfíkn

Ragna B. Garðarsdóttir og Fjóla Huld Sigurðardóttir
Sálfræðiritið, 2022 — 27. árgangur (bls. 61–77)

Útdráttur

Fræðimenn hafa ekki komist að niðurstöðu um bestu flokkun óeðlilegrar kauphegðunar, en flestir eru sammála um að hún beri einkenni hegðunarfíknar. Þar til nýlega hefur óeðlileg kauphegðun þó aðallega verið skilgreind og mæld sem áráttuhegðun eða hvatastjórnunarvandi. BSAS listinn er hannaður til að bæta skort á mælitæki á kaupfíkn. Listinn er hugsaður sem skimunartæki, er stuttur og metur sjö kjarnaþætti fíknar. Rannsóknir sýna ítrekað að efnishyggja - trúin á sálrænan ábata neysluvarnings - ásamt annmörkum í sjálfsmynd fólks hafa sterk tengsl við kaupvanda. Tilgangur þessarar rannsóknar var að a) kanna próffræðilega eiginleika og hugsmíðaréttmæti íslenskrar útgáfu BSAS kvarðans, b) meta umfang kaupfíknar í stúdentaþýði, c) meta áhættuþætti kaupfíknar og d) prófa tveggja þátta líkan Dittmar um kaupfíkn sem sameinar efnishyggju og misræmi í sjálfsmynd. Spurningalisti var sendur með tölvupósti og svöruðu 624 háskólanemar listanum. Niðurstöður sýndu að BSAS hefur góða próffræðilega eiginleika og fylgni við mælingar sem ætlað var að meta hugsmíðaréttmæti. Miðað við þau greiningarviðmið sem höfundar BSAS leggja til greinast 11,2% svarenda með kaupfíkn. Efnishyggja var sterkur áhættuþáttur fyrir kaupfíkn og mótaði einnig samband sjálfsmisræmis við kaupfíkn, því efnishyggnara sem fólk var því betur spáði sjálfsmisræmi fyrir um kaupfíkn, sem rennir stoðum undir tveggja þátta líkanið. Höfundar álykta að BSAS kvarðinn gæti hentað vel til skimunar á kaupfíkn og ítreka mikilvægi þess að sálfræðingar hafi efnishyggju í huga þegar kaupfíkn er meðhöndluð.

Efnisorð

sálmælingar kaupfíkn kaupárátta sjálfsmisræmi efnishyggja

Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði

Ragna B. Garðarsdóttir og Fjóla Huld Sigurðardóttir (2022). Íslensk útgáfa Bergen kaupfíknikvarðans og sálfélagslegar skýringar á kaupfíkn. Sálfræðiritið, 27, 61–77.
https://www.salfraediritid.is/articles/islensk-utgafa-bergen-kaupfiknikvardans-og-salfelagslegar-skyringar-a-kaupfikn

Grein / texti í PDF skjali

PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa

Opna PDF