Próffræðilegir eiginleikar íslenskrar þýðingar The Revised Illness Perception Questionnaire (IPQ-R) í klínísku úrtaki
Inga Hrefna Jónsdóttir, Elfa Björt Hreinsdóttir, Hlín Kristbergsdóttir og Hans Jakob Beck
Sálfræðiritið, 2018 — 23. árgangur (bls. 77–90)
Útdráttur
Þessi rannsókn er fyrsta rannsókn á íslenskri þýðingu The Revised Illness Perception Questionnaire (IPQ-R)
sem er mælikvarði sem metur hvernig fólk upplifir veikindi sín og býr til sínar eigin skýringar á veikindunum.
Tilgangur rannsóknarinnar var að meta þáttabyggingu og aðra próffræðilega eiginleika íslenskrar þýðingar
IPQ-R í klínísku úrtaki. Þátttakendur voru 135 sjúklingar innlagðir í endurhæfingu á Reykjalundi. Tæplega
helmingur þátttakenda hafði átt við veikindin að stríða í meira en fimm ár. Þáttagreining á heildarþættinum
Helstu orsakaþættir leiddi í ljós að atriðin 18 hlaða á einn þátt. Þáttahleðslur á öllum atriðum voru miðlungs
(0,54–0,77) nema þremur og áreiðanleiki 0,87. Þáttagreining á heildarkvarðanum sem metur viðhorf til
veikinda leiddi í ljós sex undirkvarða í stað sjö í ensku útgáfu listans. Áreiðanleiki þáttanna var á bilinu
0,60–0,84 og fylgni þáttanna á bilinu 0,03–0,38. Innri áreiðanleiki á heildarþáttum listans var góður (0,75,
0,79, 0,77 og 0,87). Fjórir af sjö undirkvörðum heildarkvarðans sem metur viðhorf til veikinda voru með
innri áreiðanleika yfir 0,70 (0,88, 0,85, 0,84 og 0,79) en þrír voru undir (0,61, 0, 67 og 0,68) en viðunandi
(Cronbach‘s alpha ≥ 0,5). Niðurstöður þessarar rannsóknar gefa til kynna að þáttabygging sé svipuð og í
erlendum rannsóknum. Þáttabygging á heildarkvörðunum var stöðug en sumir undirþættir á kvarðanum
sem metur viðhorf til veikinda voru óstöðugri og eru því ekki eins lýsandi í íslensku þýðingunni og þeirri
ensku. Gera þarf fleiri rannsóknir í stærra úrtaki og hjá fleiri sjúklingahópum til að hægt sé að meta betur
próffræðilega eiginleika íslensku þýðingar IPQ-R-listans.
Þessi rannsókn er fyrsta rannsókn á íslenskri þýðingu The Revised Illness Perception Questionnaire (IPQ-R)
sem er mælikvarði sem metur hvernig fólk upplifir veikindi sín og býr til sínar eigin skýringar á veikindunum.
Tilgangur rannsóknarinnar var að meta þáttabyggingu og aðra próffræðilega eiginleika íslenskrar þýðingar
IPQ-R í klínísku úrtaki. Þátttakendur voru 135 sjúklingar innlagðir í endurhæfingu á Reykjalundi. Tæplega
helmingur þátttakenda hafði átt við veikindin að stríða í meira en fimm ár. Þáttagreining á heildarþættinum
Helstu orsakaþættir leiddi í ljós að atriðin 18 hlaða á einn þátt. Þáttahleðslur á öllum atriðum voru miðlungs
(0,54–0,77) nema þremur og áreiðanleiki 0,87. Þáttagreining á heildarkvarðanum sem metur viðhorf til
veikinda leiddi í ljós sex undirkvarða í stað sjö í ensku útgáfu listans. Áreiðanleiki þáttanna var á bilinu
0,60–0,84 og fylgni þáttanna á bilinu 0,03–0,38. Innri áreiðanleiki á heildarþáttum listans var góður (0,75,
0,79, 0,77 og 0,87). Fjórir af sjö undirkvörðum heildarkvarðans sem metur viðhorf til veikinda voru með
innri áreiðanleika yfir 0,70 (0,88, 0,85, 0,84 og 0,79) en þrír voru undir (0,61, 0, 67 og 0,68) en viðunandi
(Cronbach‘s alpha ≥ 0,5). Niðurstöður þessarar rannsóknar gefa til kynna að þáttabygging sé svipuð og í
erlendum rannsóknum. Þáttabygging á heildarkvörðunum var stöðug en sumir undirþættir á kvarðanum
sem metur viðhorf til veikinda voru óstöðugri og eru því ekki eins lýsandi í íslensku þýðingunni og þeirri
ensku. Gera þarf fleiri rannsóknir í stærra úrtaki og hjá fleiri sjúklingahópum til að hægt sé að meta betur
próffræðilega eiginleika íslensku þýðingar IPQ-R-listans.
Efnisorð
IPQ-R
upplifun veikinda
próffræðilegir eiginleikar
klínískt úrtak
langvarandi veikindi
Vísir að færslu í heimildaskrá skv. APA sniði
Inga Hrefna Jónsdóttir, Elfa Björt Hreinsdóttir, Hlín Kristbergsdóttir og Hans Jakob Beck
(2018).
Próffræðilegir eiginleikar íslenskrar þýðingar The Revised Illness Perception Questionnaire (IPQ-R) í klínísku úrtaki.
Sálfræðiritið,
23, 77–90.
https://www.salfraediritid.is/articles/proffraedilegir-eiginleikar-islenskrar-thydingar-the-revised-illness-perception-questionnaire-ipq-r-i-klinisku-urtaki
Grein / texti í PDF skjali
PDF skjal opnast yfirleitt í nýjum flipa