Tengsl óreiðu í heimilislífi og skjátíma við hegðunarvanda leikskólabarna

Rannsóknir hafa sýnt að breytur tengdar heimilisumhverfi barna geta haft neikvæð áhrif á þroska og hegðun barna á leikskólaaldri, m.a. skjánotkun og óreiða í heimilislífi (sjá t.d. Evans, 2006; Parkes o.fl., 2013). Tilgangur þessarar rannsóknar var að athuga tengsl hegðunarvanda hjá íslenskum leikskólabörnum við óreiðu í heimilislífi og skjátíma. Þátttakendur voru foreldrar 822 barna (4-6 ára; 410 drengir og 411 stúlkur) af öllu landinu sem svöruðu Spurningum um styrk og vanda (SDQ) og Spurningalista um óreiðu (CHAOS), auk spurninga um skjátíma og bakgrunnsbreytur. Niðurstöður sýndu að 7,7% barnanna mældust yfir klínískum mörkum fyrir hegðunarvanda og reyndist ekki marktækur munur milli kynja. Skjátími barnanna var að meðaltali ein klukkustund á dag á virkum dögum en tvær um helgar. Óreiða var marktækt meiri í heimilislífi barna með hegðunarvanda (U = 31130,5 , p< 0,01), en ekki reyndist munur á skjátíma hópanna. Þrepaskipt marghliða aðfallsgreining sýndi að hjúskaparstaða foreldra, kyn barns og fjöldi barna á heimili hafði marktæk heildaráhrif á hegðunarvanda en skýrihlutfall var lítið (F(3,807)= 3,66, p< 0,05; R2= 0,01). Þegar óreiðu í heimilislífi var bætt við líkanið jókst skýrihlutfall líkansins upp í 11% (R2= 0,11). Í annarri aðfallsgreiningu voru marktæk heildaráhrif þegar skjátíma var bætt við bakgrunnsbreyturnar (F(4,806)= 3,82, p< 0,05; R2= 0,02). Í þriðju aðfallsgreiningunni sýndu niðurstöður hins vegar að þegar stjórnað var fyrir áhrifum óreiðu og bakgrunnsbreytanna spáði skjátími ekki lengur fyrir um hegðunarvanda. Niðurstöður benda til þess að óreiða í heimilislífi hafi sterkari tengsl við hegðunarvanda íslenskra leikskólabarna en skjátími.